|
|
 |
|
|
|
|
|
|
Detomidine-buprenorfine anesthesie bij het paard |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
 |
|
Detomidine-buprenorfine
anesthesie
voor chirurgische ingrepen bij het staande paard
Drs. Daniëlle P.K. Lankveld, Sectie Anesthesiologie, Hoofdafdeling gezondheidszorg paard, Faculteit Diergeneeskunde, UU
Tijdens de algehele anesthesie en de recovery van een paard
is de kans op het optreden van complicaties groot in vergelijking
met andere diersoorten. Dit zijn met name cardiopulmonaire complicaties
tijdens de onderhoudsfase, grotendeels veroorzaakt door het
feit dat een paard onder algehele anesthesie zich in zij- dan
wel rugligging bevindt. Verder kan excitatie of onrust tijdens
de recovery leiden tot verwondingen of fracturen.
a2-agonist en buprenorfine vooralsnog
meest geschikt
Om de incidentie van deze complicaties te verminderen
is binnen de veterinaire anesthesiologie de laatste jaren veel
onderzoek gedaan naar anesthesie methoden, waarbij het paard
kan blijven staan en het sedatie/analgesie niveau toch toereikend
is om een chirurgische ingreep mogelijk te maken. Daartoe is
een aantal combinaties van sedativa en minder potente opioïden,
al dan niet aangevuld met een bepaalde vorm van lokaal anesthesie,
vergeleken. De gecombineerde parenterale toediening van een
a2-agonist en buprenorfine lijkt vooralsnog de meest geschikte
combinatie. Voor een a2-agonist is gekozen vanwege de sedatieve
en duidelijk analgetische eigenschappen. Het gebruik van buprenorfine
geniet de voorkeur boven andere minder potente opioïden vanwege
de relatief hoge analgetische potentie en lange werkingsduur
(6 tot 8 uur), waarmee ook in de eerste uren na de operatie
enige pijnstilling is gewaarborgd. Aanvullende postoperatieve
pijnstilling kan geschieden middels toediening van NSAID's.
Protocol
De combinatie detomidine-buprenorfine is binnen de sectie Anesthesiologie
van de Hoofdafdeling Gezondheidszorg Paard de meest (routinematig)
gebruikte anesthesie-methode voor chirurgische ingrepen bij
het staande paard. Uitvoering vindt plaats volgens het volgende
protocol:
De dieren worden gepremediceerd met detomidine (10 µg/kg,
IV) en buprenorfine (6 µg/kg, IV). Toediening van detomidine
via een continu-infuus (initiële dosering: 0,16 µg/kg/min,
IV) zorgt voor verlenging van de sedatie/analgesie. Door veranderen
van de infuussnelheid is het mogelijk het sedatie/analgesie
niveau aan te passen aan het voor de chirurgie benodigde niveau.
Eventueel gewenste antagonering van detomidine effecten op het
eind van de procedure is mogelijk door intraveneus toedienen
van atipamezole (Antisedan®). De dosering atipamezole is
afhankelijk van de gebruikte hoeveelheid detomidine gedurende
de gehele procedure en de mate van sedatie van de patiënt.
In de regel is de volgende dosering toereikend: dezelfde hoeveelheid
(in milligrammen) atipamezole, als de totale hoeveelheid detomidine
die aan het paard is toegediend.
Hopelijk worden de regels versoepeld
Onderzoek heeft aangetoond dat een chirurgische ingreep tijdens
deze anesthesie geen significante verhoging van de stressrespons
geeft. Dit gegeven in combinatie met het stuurbare karakter
in zowel diepte als tijd maakt de detomidine-buprenorfine anesthesie
een effectieve methode voor chirurgische ingrepen bij het staande
paard. Op grond van de goede onderzoeksresultaten en de bewezen
effectiviteit van de anesthesie-procedure bij laparoscopische
ingrepen bij het staande paard is de detomidine-buprenorfine
anesthesie heden ten dage een routine anesthesieprocedure voor
diverse ingrepen bij het staande paard binnen de sectie Anesthesiologie.
Alleen het feit dat buprenorfine niet is geregistreerd voor
het paard, zou nog een beletsel kunnen zijn om deze anesthesie
toe te passen. Middels de vrijstellingsregeling is toepassing
van methadon als minder potent opioïd het enige alternatief.
Echter, de geringere analgetische potentie en kortere werkingsduur
van methadon ten opzichte van buprenorfine komt de effectiviteit
van de anesthesie niet ten goede, zoals uit ervaring is gebleken.
Hopelijk worden in de toekomst de regels omtrent het gebruik
van diergeneesmiddelen bij het paard enigszins versoepeld, zodat
de meest doelmatig anesthesie voor ingrepen aan het staande
paard door een ieder kan worden toegepast.
Literatuur referenties
< Hormonal, metabolic and physiological effects of laparoscopic
surgety under a sedative analgesic combination of detomidine
and buprenorphine in standing equines. P. van Dijk, D.P.K. Lankveld,
A.B.M. Rijkenhuizen en F.H. Jonker. "Equine Special"
van "Veterinary Anaesthesia and Analgesia".2002>
< Detomidine-buprenorfine anesthesie voor laparoscopische
ingrepen bij het staande paard. D.P.K. Lankveld en P. van Dijk.
Een abstract gepubliceerd in het abstractsboek van het symposium
van de Hoofdafdeling Gezondheidszorg Paard getiteld: "Het
paard in praktisch perspectief".>
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
